اهمیت قصّه ها

اگر بپذیریم که قصّه خود حرکت است و حرکت می آفریند، بنابراین روشن است جامعه ای که به این حرکات فکری توجه نشان می دهد و ارزش خاصی برایش قائل است تا بتواند از آن برای ایجاد روشنگری در جامعه استفاده کند، جامعه ای پویا و انعطاف پذیر است و این همان است که جامعه ی انقلابی نام دارد، البته انقلابی از جنس پرسشگری در مدارس از دوره دبستان است و نه آن تعریف رایج سیاسی و حکومتی که همگان با آن آشنا هستند.

/ مدارس همیشه در وضعیت گذار یا بحران به سر می برند. در هر شهر یا کشوری که کار کرده ام، توقعات مردم از مدارس و معلمان، بسیار زیاد بوده است، چون تصور عمومی این است که آنان در حق کودکان ما کوتاهی می کنند. مسئولان مدارس و معلمان نیز، که تحت فشاری شدید قرار دارند، برخی اوقات واکنشی دفاعی نسبت به والدین و دولت از خودشان می دهند و معتقدند که برای بهبود شرایط طاقت فرسای معلمان، چندان حمایتی از آن نمی شود. آنان اغلب نومیدانه در تلاشند و فرصت کافی برای آزمودن روش های نوین تدریس در اختیار ندارند. در باب نجات کودکان و مدارس حرف و حکایت زیاد است، امّا چندان شواهدی در دست نیست که نشان دهد مردم توجه درخوری به مساله کرده باشند و دولت ها را به اصلاح اولویت هایشان واداشته باشند. اولویت هایی که آشکارا هدفشان تبدیل کردن کودکان به رقبا و مصرف کنندگان موفق دنیای به اصطلاح آزادی است که شرایط بازار آن را تحمیل کرده است. اگر شکست هایی در جوامع غربی دیده می شود، اشکال از مدارس و معلم نیست، بلکه از نگرش های ما درباره مدارس و معلمان است و نیز به دلیل سیستم های اقتصادی _ اجتماعی است، که می خواهند کودکان را تبدیل به مصرف کنندگان آموزش و پرورش بکنند و از آنان نیز انتظار دارد که نگرش های مصرف گرایانه ای را در ذهن بپرورانند؛ نگرش هایی که اساس آنها بر نمایش و رقابت و موفقیت استوار است. در نتیجه اگر می خواهیم که قصّه گویی را به مدارس انتقال دهیم باید این کار با همکاری معلمان و مسئولان کتابخانه، به صورتی انجام شود که به معلمان، مسئولان کتابخانه و کودکان در تردید کردن درباره ارزش های اجتماعی و تناقض های موجود کمک کند و شرایط موجود در مدرسه و اجتماع را تغییر دهد. آن نوع قصّه گویی که به کشمکش های روزانه معلمان و کودکان ارتباط نداشته باشد، صرفا شکل دیگری از سرگرمی های تجاری محسوب می شود.

اگر قصه گویی می خواهد به کودکان مدارس خدمت کند یا اگر معلم ها و مسئولان کتابخانه خود قصه می گویند، باید در جهت ایجاد شور اجتماعی، توان اظهار وجود و انتقاد از جامعه در کودکان تلاش کنند، تا برای کودکان روشن شود که چگونه یک امر معمولی می تواند بدل به امری خارق العاده شود. قصّه های قصّه گو از بسیاری جهات برانگیزاننده است، ولی ویران کننده نیست و تفکر و کنجکاوی را برمی انگیزد؛ داستان هایش راهی برای خلق شبکه ای در اجتماع نشان می دهد که مردم به خاطر اموری که آینده فرزندانشان مربوط می شود گرد هم جمع می کند./هنر قصّه گویی خلّاق، مینو پرنیانی، جک زایپس، صص۲۶و۲۷